Lekkende darm: Oorzaken en behandeling van leaky gut (2024)

Lekkende darm: Oorzaken en behandeling van leaky gut (1)Normaal gesproken gaan kleine voedseldeeltjes door het darmkanaal en in de bloedbaan wanneer mensen voedsel verteren. Door bepaalde omgevingsfactoren en aandoeningen zoals sommige infecties, toxines, stress en voeding ontstaan grotere openingen in de darmwand, hetgeen leidt tot een lekkende darm (leaky gut). Hierdoor komen veel schadelijke stoffen en ziekteverwekkers in het lichaam binnen. Het immuunsysteem valt deze indringers aan, waardoor ontstekingen en wijzigingen in de darmen ontstaan. Een zeer variabel klinisch beeld is mogelijk bij deze aandoening, zoals psychische problemen, huidproblemen en voedselallergieën. Een gezondere levensstijl met een uitgebalanceerde voeding, beter slapen, stoppen met roken en minder stress behandelt een leaky gut. Leaky gut is anno oktober 2020 een niet erkende medische aandoening, hoewel alternatieve zorgverstrekkers meestal wel geloven dat een lekkende darm gekoppeld is aan diverse aandoeningen.

  • Oorzaken van lekkende darm
  • Risicofactoren van leaky gut
  • Aandoeningen
  • Omgevingsfactoren
  • Symptomen
  • Behandeling
  • Beter slapen
  • Stoppen met roken
  • Stress verminderen
  • Voeding

Oorzaken van lekkende darm

De darmwand vormt een strakke barrière die regelt wat in de bloedbaan wordt opgenomen. De darm werkt als een soort ophaalbrug. De darm is van nature semipermeabel (half doorlaatbaar) zodat kleine voedseldeeltjes door het darmkanaal en in de bloedbaan kunnen gaan bij de vertering van voedsel. Bepaalde externe factoren, zoals voedsel, infecties, toxines en stress, beschadigen de krappe overgangen of kleine openingen in de darmwand, waardoor de openingen vergroten. Dit resulteert in een lekkende darm. Als de darmen gaan lekken, komen veel gifstoffen, microben en onverteerde voedseldeeltjes in de bloedbaan terecht. Het immuunsysteem markeert deze 'vreemde indringers' als ziekteverwekkers en valt ze aan. Dit veroorzaakt ontstekingen en veranderingen in de darmflora (normale bacteriën) waardoor problemen in het spijsverteringskanaal en daarbuiten ontstaan.

De exacte oorzaak van het lekke darmsyndroom is anno oktober 2020 een mysterie, maar bepaalde eiwitten zoals zonulin en ontstekingsmarkers bieden enkele aanwijzingen. Andere mogelijke oorzaken zijn een langdurig gebruik van niet-steroïdale inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s) en een onbalans van darmbacteriën (darmdysbiose).

Risicofactoren van leaky gut

Iedereen heeft een zekere mate van een lekkende darm, omdat de barrière van de darmwand niet volledig ondoordringbaar. Een aantal aandoeningen en omgevingsfactoren verhogen de kans om met een lekkende darm te maken te krijgen.

Aandoeningen

Auto-immuunaandoeningen

Een lekkende darm is geassocieerd met andere auto-immuunziekten (lupus, diabetes mellitus type 1, multiple sclerose).

Lekkende darm: Oorzaken en behandeling van leaky gut (2)Overgewicht vormt een risicofactor voor een leaky gut / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)

Andere aandoeningen

Verder is een leaky gut nog geassocieerd met chronisch vermoeidheidssyndroom, fibromyalgie, artritis (gewrichtsontsteking), allergieën, astma, acne (huidaandoening met ontsteking van talgklieren), obesitas en een psychische aandoening.

Infecties

De meest voorkomende infectieuze oorzaken zijn candida, darmparasieten en een bacteriële overgroei van de dunne darm.

Maag- en darmaandoeningen

Een verhoogde intestinale permeabiliteit speelt een rol bij bepaalde maag- en darmaandoeningen, zoals coeliakie (glutenintolerantie), de ziekte van Crohn en het prikkelbaredarmsyndroom.

Omgevingsfactoren

Genetica

Sommige patiënten hebben mogelijk een genetische aanleg en zijn gevoeliger voor veranderingen in het spijsverteringsstelsel.

Lekkende darm: Oorzaken en behandeling van leaky gut (3)Bepaalde medicijnen veroorzaken sneller een lekkende darm / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicatie

Bepaalde medicijnen verhogen de kans op het krijgen van een lekkende darm, waaronder:

  • antibiotica
  • corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers die het immuunsysteem onderdrukken)
  • niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (Motrin en Advil)
  • zuurverlagende medicijnen

Sport

Topsport vormt een andere risicofactor voor de darmaandoening.

Toxines

Toxines uit de omgeving spelen ook een rol bij de totstandkoming van een leaky gut, zoals kwik, pesticiden en BPA uit kunststoffen.

Voeding

Verder is een voeding die rijk is aan suikers en verzadigde vetten en voedsel dat weinig vezels bevat een grote risicofactor voor een lekkende darm. Zwaar alcoholgebruik en stress verstoren eveneens dit evenwicht.

Symptomen

Een leaky gut veroorzaakt één of meer van volgende tekenen:

  • de diagnose van chronische vermoeidheid of fibromyalgie (chronische aandoening met pijn en vermoeidheid)
  • de diagnose van een auto-immuunziekte zoals reumatoïde artritis (ontsteking van gewrichten en organen), Hashimoto's thyroïditis (verminderde schildklierfunctie), systemische lupus erythematosus, psoriasis (chronische huidziekte met jeuk en schilfers) of coeliakie (glutenintolerantie)
  • hersenmist, concentratieproblemen, ADD of ADHD (moeite met aandacht en controleren van energie)
  • hormonale onevenwichtigheden zoals een onregelmatige menstruatie, het premenstrueel syndroom of het polycysteus ovarium syndroom
  • huidproblemen zoals acne, rosacea (huidziekte met roodheid en zwelling in het gezicht) of eczeem (chronische huidziekte met droge huid en jeukende huid)
  • seizoensgebonden allergieën (zoals hooikoorts) of astma (chronische ontsteking van de luchtwegen in de longen)
  • spijsverteringsproblemen zoals winderigheid, een opgeblazen gevoel, diarree of het prikkelbaredarmsyndroom
  • stemmingsstoornissen zoals een depressie en angst
  • voedselallergieën of voedselintoleranties

Behandeling

Beter slapen

Wanneer patiënten beter slapen, zijn de gezonde darmbacteriën beter verdeeld.

Lekkende darm: Oorzaken en behandeling van leaky gut (4)Stoppen met roken is belangrijk / Bron: Geralt, Pixabay

Stoppen met roken

Roken schaadt meerdere lichaamsdelen, waaronder de darmen. Roken veroorzaakt sneller ontstekingen in het spijsverteringskanaal. Stoppen met roken brengt de darmflora in balans en vermindert schadelijke bacteriën.

Stress verminderen

Stress beschadigt darmbacteriën en daarom is het belangrijk om stress te verminderen via bijvoorbeeld meditatie, yoga en ontspanningstechnieken.

Voeding

Een algemene eerste stap voor het verbeteren van een lekkende darm is het nuttigen van een darmgezonde voeding (gezonde en evenwichtige voeding).

Slechte voedingsmiddelen

Slechte voedingsmiddelen die de patiënt moet vermijden zijn:

  • dranken: alcohol, koolzuurhoudende dranken en andere suikerhoudende dranken
  • gebakken producten: gebak, muffins, koekjes, pasteien, gebak en pizza
  • glutenhoudende granen: gerst, rogge, bulgur, seitan, triticale en haver
  • junkfood: fastfood, chips, zoete granen, snoeprepen, enzovoort
  • kunstmatige zoetstoffen: aspartaam, sucralose en sacharine
  • producten op basis van tarwe: brood, pasta, ontbijtgranen, tarwemeel, couscous, enzovoort
  • sauzen: saladedressings, evenals soja-, teriyaki- en hoisinsaus
  • snackvoedsel: crackers, mueslirepen, popcorn, pretzels, enzovoort
  • verfijnde oliën: koolzaadolie, zonnebloemolie, sojaolie en saffloeroliën
  • verwerkt vlees: vleeswaren, vleeswaren, spek, hotdogs, enzovoort
  • zuivelproducten: melk, kaas en ijs

Lekkende darm: Oorzaken en behandeling van leaky gut (5)Gezond en goed voedsel vermindert de kans op het krijgen van een leaky gut / Bron: Jill111, Pixabay

Goede voedingsmiddelen

Gezond eten bevordert de darmgezondheid. Volgende voedingsmiddelen zijn goed voor de diversiteit van de darmflora

  • chocolade
  • dranken: botbouillon, thee, kokosmelk, notenmelk, water en kombucha, rode wijn
  • fruit: kokosnoot, druiven, bananen, bosbessen, frambozen, aardbeien, kiwi, ananas, sinaasappels, mandarijn, citroen, limoenen, passievruchten en papaja
  • gefermenteerde groenten: kimchi, zuurkool, tempeh en miso
  • gefermenteerde zuivel
  • gekiemde zaden: chiazaden, lijnzaad, zonnebloempitten
  • gekweekte zuivelproducten: kefir, yoghurt, Griekse yoghurt en traditionele karnemelk
  • gezonde vetten: avocado, avocado-olie, kokosolie en extra vierge olijfolie
  • glutenvrije granen: boekweit, amarant, rijst (bruin en wit), sorghum, teff en glutenvrije haver.
  • groenten: broccoli, spruitjes, kool, rucola, wortelen, boerenkool, aubergine, rode biet, snijbiet, spinazie, gember, champignons en courgette
  • kruiden en specerijen: alle kruiden en specerijen
  • noten: onbewerkte noten waaronder pinda's, amandelen en op noten gebaseerde producten, zoals notemelk
  • vis: zalm, tonijn, haring en andere omega-3-rijke vetzuren / vissen
  • vlees: magere delen van kip, rund, lam, kalkoen en eieren
  • wortels en knollen: aardappelen, zoete aardappelen, yams, wortels, squash en rapen

De darmflora herstellen is mogelijk door het nemen van hoogwaardige probiotica.

© 2018 - 2024 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.

Gerelateerde artikelen

Lekkende darm: Oorzaken en behandeling van leaky gut (6)Leaky Gut Syndroom, lekkende darmLeaky Gut betekent ‘lekkende darm’, dit ontstaat doordat bepaalde onverteerde voedingsstoffen een ontsteking hebben vero…

Lekkende darm: Oorzaken en behandeling van leaky gut (7)Lekkende darm (leaky gut) genezenGezonde darmen hebben altijd een bepaalde doorlaatbaarheid nodig om voedingsstoffen op te kunnen nemen. De darmwand kan…

Darmproblemen en darmfloraDarmklachten en spijsverteringsproblemen zijn eerder regel dan uitzondering in onze moderne maatschappij, evenals tekort…

Lekkende darm, kruiden en voedingEen verhoogde doorlaatbaarheid van het darmepitheel door defecte tight junctions (lekkende darm) kan een belangrijke rol…

Lekkende darm: Oorzaken en behandeling van leaky gut (8)Paardenkastanje voor een betere doorbloeding in de benenHet gebruik van een supplement op basis van de zaden van de paardenkastanje kan helpen om de klachten als gevolg van ven…

Lekkende darm: Oorzaken en behandeling van leaky gut (9)Genisteïne: verlicht klachten tijdens de overgangGenisteïne is een fyto-oestrogeen, oftewel een plantaardige stof die veel overeenkomsten vertoont met het door het mense…

Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 7 oktober 2020:
  • 'Leaky gut syndrome': Why it's not a diagnosis!; https://www.theguthealthdoctor.com/all-articles/leaky-gut-syndrome-is-not-a-diagnosis
  • Geraadpleegd op 27 augustus 2018:
  • The Leaky Gut Diet Plan: What to Eat, What to Avoid, https://www.healthline.com/nutrition/leaky-gut-diet
  • Geraadpleegd op 24 augustus 2018:
  • 9 Signs You Have a Leaky Gut, https://www.amymyersmd.com/2018/03/9-signs-you-have-leaky-gut/
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • De ”leaky gut” bestaat echt, https://www.nieuwsvoordietisten.nl/de-leaky-gut-bestaat-echt/
  • Leaky Gut: Food, Pain, and Digestion, https://www.t-nation.com/diet-fat-loss/leaky-gut-food-pain-and-digestion
  • Leaky gut: What is it, and what does it mean for you?, https://www.health.harvard.edu/blog/leaky-gut-what-is-it-and-what-does-it-mean-for-you-2017092212451
  • The Leaky Gut Diet Plan: What to Eat, What to Avoid, https://www.healthline.com/nutrition/leaky-gut-diet
  • Afbeelding bron 1: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Jill111, Pixabay
Lekkende darm: Oorzaken en behandeling van leaky gut (2024)
Top Articles
Latest Posts
Article information

Author: Msgr. Refugio Daniel

Last Updated:

Views: 5397

Rating: 4.3 / 5 (54 voted)

Reviews: 85% of readers found this page helpful

Author information

Name: Msgr. Refugio Daniel

Birthday: 1999-09-15

Address: 8416 Beatty Center, Derekfort, VA 72092-0500

Phone: +6838967160603

Job: Mining Executive

Hobby: Woodworking, Knitting, Fishing, Coffee roasting, Kayaking, Horseback riding, Kite flying

Introduction: My name is Msgr. Refugio Daniel, I am a fine, precious, encouraging, calm, glamorous, vivacious, friendly person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.